JESTE LI ZNALI? Evo kako je nastao Maršić - iKragujevac


Vesti

Poreklo stanovništva sela Maršić, Gradska opština Pivara, Grad Kragujevac – Šumadijski okrug. Prema knjigama Todora Radivojevića „Lepenica“ i „Naselja u Lepenici“. Priredio saradnik Porekla Milodan.

Položaj sela.

Maršić je udaljen od Kragujevca 40 minuta hoda prema severoistoku. On je na desnoj strani Lepenice, jugoistočno od Kragujevačkog Druma i železničke pruge Lapovo – Kraljevo.
Kuće su podignute na dvema blagim kosama i na nekoliko glavičastih brda. Severoistočna kosa je razvođe između Jabučke Reke i Lepenice a jugozapadna deli Lepenicu od Maršićkog Potoka, koji teče gotovo po sredini sela.

Vode.

U svakoj seoskoj mahali ima po jedan glavni i nekoliko slabijih bunara-izvora. Tako je u Gornjoj Mali najpoznatiji Milivojevićki; u Birdovskoj – Birdovski; u Jevtovskoj – Jevtovski i u Donjoj – Paunovićki Bunar. U poslednje vreme meštani kopaju đermove u svojim dvorištima, njih je za sada pet.
Prilikom velikih voda Jabučka Reka plavi imanja Birdovske Male. To se događa jednom u deset godina. Maršićki Potok teče dubokom jarugom iz koje se nikada ne izliva. Lepenica plavi sva polja u dolinskoj ravni ispod nasipa severozapadno od sela.

Zemlje i šume.

Ziratna zemlja je jednim delom u selu između mahala a drugim, znatno većim, van sela na udaljenosti do 45 minuta hoda od poslednjih seoskih kuća. Najbolje livade su u Lepenici a šumarice na Kosi i uz Jabučku Reku.
Maršićki atar zahvata prostor od 723 hektara od čega su njive 302, livade 303 i šume 118 hektara. Zajenička seoska šuma zahvata prostor od 67 hektara i nalazi se na Kršu.

Tip sela.

Selo se deli na četiri mahale: Gornju, Donju, Birodvsku (Birdovićku) i Jevtovsku (Jevtovićku) Malu.
U Gornjoj Mali grupisane su kuće Milivojevića, Antonovića (Antića) i Spasića; u Birdovskoj Mali –Birdovaca, Srećkovića i Miloševića; u Jevtovskoj samo Jevtovića i u Donjoj Mali kuće Miloševića, Uroševića i Savića.

Ime selu.

Maršićani ne znaju da protumače postanak imena ovog sela a mahale se nazvane po položaju na seskom potoku ili po imenima njihovih glavnih rodova.

Postanak sela i poreklo stanovništva.

Selo je osnovano pre 135 godina, odnosno u doba Druge seobe. Zasnovalo ga je šest rodova: Kovačevići, Antonovići, Birdovići, Jevtovići, Milivojevići i Miloševići. Kovačevići su izumrli a ostali osnivački rodovi imaju danas u Maršiću 60 domova – skoro polovinu od ukupnog broja seoskih kuća.
Po vremenu osnivanja sve su mahale iste starosti; one su zasnovane kada i selo, od njegovih osnivački rodova.
Zanimljivo je, da se ovo selo javlja, po imenom Murschiz na karti Homanovih naslednika, koja je izašla oko polovine XVIII veka, dakle, dvadesetak godina ranije nego što je selo zasnovano. Osim ove karte ono je uneseno samo još u Rusku iz 1831. godine kao Marčičć.
U Upisnik 1818. godine uvedeno ja kao Maršići, u Naznačeniu 1819. godine pravilno, u Popisnik 1822. godine ka Marčići. U neobjavljenim aktima Državne arhive iz 1828. godine pronađeno je na jednom mestu pod nazivom Marčiće. Kod Vuka u Danici 1827. godine i kod Pira u Putovanjima 1829. godine piše Marčić (Marschitsch) a u Gavrilovićevom Rečniku kao Maršićđ, po tadašnjem pravopisu.
Selo je neposredno raslo razgranjvanjem rodova i novim doseljavanjima. U doba Kočine Krajine nije bilo doseljenika, za vreme Prvog ustanka dobilo je 11 rodova a posle 1815. godine doseljeno je 17 rodova.
Maršićani su poreklom iz 12 različitih oblasti. Najveći broj rodova doseljenje iz Stare Srbije -9, Lepenice -6, Crna Reka -3, Makedonija -3, Timok, Vranjska Pčinja, Osanica i Bugarska su dala po dva roda a iz levog sliva Golijske Morave, Đetinje, Veternika i Nišave po jedan rod.
U zbegove je doseljeno 18 rodova, normalno je doseljeno je 6 rodova, kao sluge 3 roda, dva kao uljezi a po jedan rod vode poreklo od nadničara, kirajdžije, baštovana i pečalbara.

Poreklo porodica.

Redni broj, prezime (ogranci), odakle su doseljeni, Krsna slava:

Doseljeni u periodu od 1737. do 1787. godine.

-85, Antonovići (Đorđevići), Kumanovo (Makedonija), Nikoljdan.
-89, Birdovići (Milivojevići, Milosavljevići, Ivanovići, Jovanovići, Mijajlovići, Ćirići, Vučovići, Glišići, Pejkovići i Petrovići), Veliki Izvor (Timok), Nikoljdan.
-126, Jevtovići (Maksimovići, Slavkovići, Jevtovići i Pavlovići), Novi Pazar, Nikoljdan.
-153, Milivojevići (Milivojevići, Kostići i Milići), Sjenica, Aranđelovdan.
-163, Miloševići (Markovići, Paunovići, Rankovići i Ilići), Sjenica, Nikoljdan.

Doseljeni u perodu od 1804. do 1814. godine:

-614, Vilipovići, Kumanovo (Makedonija), Nikoljdan.
-686, Erići (Petrovići, Jovanovići, Jovčetići, Milovanovići, Milojevići, Miloševići, Pavlovići, Radovanovići, Ilići, Lukići, Simonovići, Stevanovići, Damnjanovići, Ivkovići, Lukići-drugi, Obradovići i Stojadinovići), Đetinja (Užice), Đurđevdan.
-720, Ilići, Novi Pazar, Nikoljdan.
-733, Jevremovići (Jevremovići, Nešići i Spasići), Novi Pazar, Nikoljdan.
-991, Radotići, Kriva Reka (Priboj), Nikoljdan.
-1011, Savići, Sjenica, Mitrovdan.
-1025, Spasići (Milanovići i Janićijevići), Krivi Vir, Nikoljdan.
-1028, Srećkovići (Zdravkovići, Obradovići, Pantići i Srećkovići), Knjaževac, Mitrovdan.
-1044, Stevanovići, nepoznato (Desimirovac), Nikoljdan.
-1058, Stojiljkovići, Sjenica, Aranđelovdan.
-1074, Tomići, Leskovac, Tomindan.
-1087, Uroševići, Krivi Vir, Aranđelovdan.

Doseljeni u periodu od 1815. do 1903. godine:

-1116, Jankovići, Krivi Vir, Nikoljdan.
-1135, Cvetkovići (Đorđevići, Stojanovići i Cvetkovići), Trn (Bugarska), Aranđelovdan.
-1152, Jovanovići (Jovići i Milanovići), Novi Pazar, Aranđelovdan.
-1218, Vasiljevići, Lozna (levi sliv Golijske Morave), Nikoljdan.
-1318, Kostići, Prilep, Mitrovdan.
-1578, Simonovići, nepoznato (Jovanovac), Aranđelovdan.
-1593, Miladinovići, nepoznato (Donja Sabanta), Nikoljdan.
-1652, Mijailovići, nepoznato (Jovaovac), Aranđelovdan.
-1768, Veljkovići, Vranje, Nikoljdan.
-1968, Miladinovići, trn. Klisura (Bugarska), Nikoljdan.
-2039, Stankovići, nepoznato (Botunje), Aranđelovdan.
-2051, Petronijevići, nepoznato (Šljivovac), Aranđelovdan.
-2070, Pavlovići, Komarice (Osanica), Đurđevdan.
-2083, Krstići, Bukurovac, Aranđelovdan.
-2108, Đorđevići, Vranje, Aranđelovdan.

Ostali podaci o selu.

Maršić je 1903. godine imao 33 roda sa 127 domova a 1910. godine ovde su bile 152 kuće sa 891 stanovnikom da bi se do 31. januara broj stanovnika povećao na 905 u čemu je ovo lepeničko naselje izuzetak.
Seosko groblje je na Brdu kod Jevtovićke Male.
Zavetina je Mali Božić (Nova Godina-Sv. Vasilije) a litija se nosi na Mali Spasovdan.

Napomena: Urbani delovi sela Maršić su 1991. godine ušli u sastav Grada Kragujevca.

IZVOR: Prema knjigama Todora Radivojevića „Lepenica“ i „Naselja u Lepenici“. 

Slika govori više od hiljadu reči
Pratite iKragujevac na Instagramu