Kultura

Istočni petak, zove se još i Izvor izlečenja, jer toga dana vernici odlaze na obližnji izvor i umivaju se radi izlečenja od mnogih bolesti.

Taj dan je dan posvećen proslavljanju Presvete Bogorodice, koja je na taj dan u bogosluženju naziva Živonosni istočnik.

Uspostavljanje ovog praznika desilo se u hramu pored jednog izvora nedaleko od Carigrada, koji se zvao “Živonosni istočnik”. Taj hram je podigao car Lav Veliki (V vek).

Po predanju, jednom prilikom, još dok nije postao car Vizantije, u šumi je naišao na slepog čoveka, odveo ga do izvora gde ga je napojio i umio, nakon čega je slepac progledao.

Kada je postao car, na mestu gde se to čudo desilo, podigao je hram, u znak zahvalnosti Presvetoj Bogorodici. Narod je počeo da pristiže sa svih strana, tražeći i nalazeći lek za mnoge bolesti.

Među njima je bio i potonji car Justinijan (VI vek), koji, izlečivši se i sam na tom izvoru, obnavlja i proširuje hram, koji se posle zemljotresa srušio. Na ikoni praznika se slika Majka Božija sa Bogomladencem, iznad izvora, kojem prilaze slepi, bogalji, carevi i sveštenici. Kod Grka, od 16. veka i kod Rusa, izvori (istočnik) pri manastirima ili blizu njih, posvećivani su ovom prazniku.

Sveti Serafim Sarovski se često molio pred ovom Bogorodičnom ikonom. Svake godine Ruski Patrijarh na Istočni petak služi u Sergijevom Posadu kraj Moskve, posle Liturgije i molebana Bogorodici, obavi malo osvećenje vode.

Običaj je da se zorom izlazi na najbliži izvor ili vodicu, gde se umiva, pije voda, bere cveće, veseli i vraća se kući tek uveče.

Današnji praznik, kao slavu, proslavljale su ponegde mehandžije. U Popovom polju žene na taj dan ne rade teže poslove. Na ovaj dan se u selima oko Niša i Pirota boje jaja kao i za Vaskrs, samo što su namenjena upokojenima, jer se tada spremaju za Pobusani ponedeljak.

Ponegde se ovaj pranik proslavlja i kao seoska slava, kada je običaj da se kolje jagnje.

Pratite iKragujevac na VIBERU:
http://chats.viber.com/ikragujevac

Dodaj komentar


Sigurnosni kod
Osveži

×